پەیپێبردنی فۆنۆلۆژییانە لە ناسینەوەی وشەکانی زمانی کوردیدا
Phonological Perspective in Recognizing Kurdish Language Word

 

پ . ی. د. کاروان عومەر قادر
زانکۆی سلێمانی / کۆلێژی زمان- بەشی کوردی
Assist.Prof.Dr. Karwan Omer Qadir
University of Sulaimani/College of Langauges-Kurdish Dept.
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.:
- (پ.ی.د.کاروان عومەر قادر)، ساڵی (١٩٧٩) لە دایکبووە و ساڵی (٢٠٠٠-٢٠٠١) بە پلەی یەکەم بەکالۆریۆسی لە (زمان و ئەدەبی کوردی) بەدەستھێناوە. ساڵی (٢٠٠٦-٢٠٠٧) بڕوانامەی ماستەری لە (زمانی کوردی - سینتاکس) وەرگرتووە و لە ساڵی (٢٠١٠-٢٠١١) بڕوانامەی دکتۆرای بە پلەی نایاب لە (زمانی کوردی- لۆژیکی زمان) بەدەستھێناوە. لە ساڵی (٢٠٠٦-٢٠٠٧)ەوە وەک مامۆستا لە زانکۆی سلێمانی دەست بەکاربووە و بەردەوامیشە، لە ساڵی (٢٠١٤) پلەی زانستی (پڕۆفیسۆری یاریدەدەر)ی بەدەستھێناوە. خاوەنی (٣) کتێبی بڵاوکراوە و (٨) لێکۆڵینەوەی زانستی بڵاوکراوەیە.
پ.ی.د. شاخەوان جەلال حاجی فەرەج
زانکۆی سلێمانی / کۆلێژی زمان-بەشی کوردی
Assist.Prof.Dr. Shakhawan Jalal Haji Fraj
University of Sulaimani/College of Langauges-Kurdish Dept.
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. E-mail:
- (پ.ی.د.شاخەوان جەلال حاجی فەرەج)، ساڵی (١٩٧٤) لەدایکبووە و ساڵی (١٩٩٥-١٩٩٦) بەکالۆریۆسی لە (زمان و ئەدەبی کوردی) بەدەستھێناوە، ساڵی (٢٠٠٦-٢٠٠٧) بڕوانامەی ماستەری لە (زمانی کوردی-دیالێکتۆلۆجی) وەرگرتووە. ساڵی (٢٠١١-٢٠١٢) بڕوانامەی دکتۆرای لە (زمانی کوردی-کۆزمانەوانی) بەدەستھێناوە، لە ساڵی (٢٠٠٦-٢٠٠٧)ەوە وەک مامۆستا لە زانکۆی سلێمانی دەستبەکاربووە و بەردەوامە لە کارکردن، ساڵی (٢٠١٥) پلەی زانستی (پڕۆفیسۆری یاریدەدەر)ی وەرگرتووە و خاوەنی (١) کتێبی بڵاوکراوە و (٥) لێکۆڵینەوەی زانستی بڵاوکراوەیە.
پ.ی.د. ئاڤێستا کەمال مەحموود
زانکۆی سلێمانی / کۆلێژی زمان- بەشی کوردی
Assist.Prof.Dr. Avesta Kamal Mahmud
University of Sulaimani/College of Langauges-Kurdish Dept.
E-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
-  (پ.ی.د.ئاڤێستا کەمال مەحموود)، ساڵی (١٩٧٩) لە دایکبووە و ساڵی (٢٠٠٠-٢٠٠١) بەکالۆریۆسی لە (زمان و ئەدەبی کوردی) بەدەستھێناوە. ساڵی (٢٠٠٦) بڕوانامەی ماستەری لە (زمانی کوردی - پراگماتیک) وەرگرتووە و لە ساڵی (٢٠١٢) بڕوانامەی دکتۆرای بە پلەی نایاب لە (زمانی کوردی- زانستی زمانی دەروونی) بەدەستھێناوە. لە ساڵی (٢٠٠٦-٢٠٠٧)ەوە وەک مامۆستا لە زانکۆی سلێمانی دەست بەکاربووە و بەردەوامیشە، لە ساڵی (٢٠١٦) پلەی زانستی (پڕۆفیسۆری یاریدەدەر)ی بەدەستھێناوە. خاوەنی (٢) کتێبی بڵاوکراوە و (١٤) لێکۆڵینەوەی زانستی بڵاوکراوەیە. 
 

الملخص

ان هذا البحث يتناول مفهوم و كيفية تعرُف المُتكلم الى السلسلات الصوتية (الفونولوجية) و ذالك في اطار النظرية الاثار (Trace Model)، و أنَ هذا النظرية احدى اليات تبحث لدى اللغوين الذ ين يَعلَمون بنظريات (الترابطية"Connectionist"). و مِن هذا المُنطَلق قامَ هذا البَحث بِتَحليل سلسلات الكَلِماتْ ففي اللغة الكُردية و لزيادة كيفية الفَهم و التعرُف الى كيفية بِناء هذهِ التراكيب قُمنا بمُقارنة كَلِمات في اللغة الكُردية مَعَ بُنية التراكيبية لِلكَلِمات في اللغة الفارسية و ذالِك لِتوصل الى نَتائِج مرضية و علمية. و لِلتأكد مِن النتائج قامَ هذا البَحث بِوضعْ فَرضيات كيفية بِناء التَراكيب الصوتية و تَباين مدى التَماثُل الفونولوجي بين اللغة الكردية و اللغة الفارسية و أساس هذا الفرضية يُرجع الى نظريات التي وضَعَها كُل مِنْ (مكليلاند و ايلمان 1986) لموديل التَعرُفْ الى الكلِماتْ في اللغة. أنَ المُعطيات التي دَرَسَتْ أوصلِتنا الى استنتاجْ أنَ ما أفترضناهُ في الفرضية الآولى و ذالِك يدُلُ أنَ الفرضية البحث كانت ناجحة بِمعاير علمية في هذا البحث وأنَ التَماثُل التراكيبي في اللغتين يُرجع الى تَماثُل الاثار في المقاطع الاساسية في الكلمات (الكردية و الفارسية) و الاختلِفات البارِزة جاءت مِنْ خلال التَمدُد التأريخي لِلكلِمات.      

 Abstract

This research is confers Speech Perception and a Phonological perspective in a frame of TRACE model in a Connectionist point of view and that’s all to Analysis Kurdish and Persian language relatives. According to this view the research entitled (Speech perception and phonological Analysis in Word Recognition). In this research we assumes that Kurdish and Persian language have many similarity especially in phonological level , for reasoning this assumption and  analyzing our data we use TRACE model which, developed by McClelland and Elman (1986), is speech recognition model similar to the interactive model of word recognition , and it is based on a connectionist approach in psycholinguistics.

The data that this research investigate drive us to serial Conclusion which are close to our first assumption  (more relative between two language ) and every difference between two related languages should be explicable to a high degree of plausibility, and systematic changes by this the study declares  historical relationships between the two languages and the synchronically difference. The research content a preface and a body which is divide to three sections and a conclusion: First section: it contents a review of Trace Model (concept and the principle) and the reason to work with this model and selecting it among all another models, because TRACE is based on a connectionist system. There are connections among units at three levels: features, phonemes and words and The TRACE model are thus consistent with the idea of competition among units in the lexicon. In other words, at given time.

Second section:  in this section we achieve the TRACE model in Kurdish language, particularly in word cognition and phonological level because the models base on three basic levels: phonological   Features, phonemes and word. Third section : we compare in this section  both of the two languages(Kurdish and Persian )  through what we got from the results in the second section and this comparative lead us to three main results, like that the both languages have similar phonemic system with a rare different in phonemes feature. 

 

Download PDF File

DOI : 10.21928/juhd.20171210.13

 

 سەرچاوەکان
١. محەمەدی مەحویی ((ا)٢٠٠٨)، فۆنەتیک و فۆنۆلۆژی (فۆنەتیک)، بەرگی یەکھەم، زانکۆی سلێمانی، سلێمانی.
٢. محەمەدی مەحویی ((ب)٢٠٠٨)، فۆنەتیک و فۆنۆلۆژی (فۆنۆلۆژی)، بەرگی دوھەم، زانکۆی سلێمانی، سلێمانی.
٣. Cairns, P., R.Shillcock, and J. Levy .١٩٩٥.Bottom –up connectionist modeling of speech. In Connectionist Model of Memory and Language, (J.P.Levy pp. ٢٨٩-٣١٠., D, Bairaktaris &others ed). London : UCL Press ,
٤.  Christiansen, M.H and N. Chater .٢٠٠١. Connectionist psycholinguistics, Trends in CogSci, ٥. ٨٢- ٨٨
٥. Elman, J. L and J, L. McClleland. ١٩٨٨. Cognitive penetration of  mechanisms of perception : Compensation for co articulation of lexically restored phonemes . J. Mem. & Lang, ٢٧. ١٤٣ – ١٦٥.
٦. Ganong, W, F, ١٩٨٠. Phonetic categorization in auditory word perception, J. Exp Psych: HPP. ٦, ١١٠-١٢٥.
٧. Hoffman, D.D. (٢٠٠٩). The interface theory of perception (Dickinson, S.Tarr, M., Leonardis, A & others. Object categorization: Computer and human vision perspective. Cambridge University Press
٨. Marslen – Welson, W& Warren, P. (١٩٩٤). Level of perceptual representation and process in lexical access: Words, phonemes and features, psychological review. ١٠١. ٦٥٣-٦٧٥.
٩. Marso, D.W. ١٩٨٩. Testing between the TRACE model and the fuzzy logical model of speech perception. Cognitive psychology. ٢١.٣٩٨-٤٢١.
١٠. McClelland, J.L and J, L. Elman. ١٩٨٦. The TRACE model of speech perception, Cog. psych. ١٨. ١- ٨٦.
١١. Norris, D .١٩٩٣. Bottom – up connectionist model of “inter action ‘In Cognitive models of speech processing (G.T. M. Altman & other). Hillsdale, NJ: Erlbaum, pp. ٢١١-٢٣٤.